Omard.gov.vn lược trích bài viết đăng trên Tạp chí Tuyên giáo điện tử của tác giả TS. Hoàng Thanh Mai, Đại học Nông nghiệp Hà Nội về Đảng Cộng sản Việt Nam với vấn đề nông dân và phát triển nông nghiệp trong tiến trình cách mạng.

Năm 1986, cùng với việc quyết định thực hiện đường lối đổi mới toàn diện, Đảng ta đã nhấn mạnh vị trí đặc biệt quan trọng của sản xuất nông nghiệp: “Chính yêu cầu cấp bách về lương thực, thực phẩm, về nguyên liệu sản xuất hàng tiêu dùng, về hàng xuất khẩu quyết định vị trí hàng đầu của nông nghiệp"[6],và khẳng định vị thế của người nông dân. Cùng với việc kiên quyết bố trí lại cơ cấu sản xuất, điều chỉnh cơ cấu đầu tư, tập trung sức người, sức của vào việc thực hiện ba chương trình mục tiêu về lương thực - thực phẩm, hàng tiêu dùng và hàng xuất khẩu, chủ trương đổi mới và phát huy triệt để vai trò chủ động của nông dân, phấn đấu đưa nông nghiệp nước ta trở thành nền nông nghiệp sản xuất hàng hoá xã hội chủ nghĩa,v.v.. sản xuất nông nghiệp đã đủ đáp ứng nhu cầu lương thực của nhân dân, có dự trữ và bắt đầu xuất khẩu gạo (năm 1990). Đời sống của nhân dân cả nước, trong đó có nông dân đã khởi sắc.

Những chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước về nông nghiệp từ sau năm 1986, đặc biệt sau gần một năm thực hiện Nghị quyết 10, có tác dụng thúc đẩy sản xuất nông nghiệp và góp phần làm cho đời sống nông dân có những chuyển biến rõ rệt. Tiếp theo đó, một loạt các chỉ thị, nghị quyết, nghị định, quyết định, thông tư hướng dẫn của Bộ Chính trị, Hội đồng Bộ trưởng (nay là Chính phủ) của các Bộ, Tổng cục, các ngành, các địa phương có liên quan về ruộng đất đối với nông dân, giải quyết một số vấn đề cấp bách về ruộng đất, như Luật đất đai được Quốc hội thông qua năm 1987, như Nghị quyết Đại hội lần thứ VIII của Đảng (6/1996) khẳng định chủ trương: "Thực hiện tốt" chính sách giao đất, giao rừng, ngăn chặn và khắc phục tình trạng nông dân không có ruộng đất sản xuất, giúp đỡ về vốn, kỹ thuật, các dịch vụ cung ứng vật tư, tiêu thụ sản phẩm, …Giúp đỡ nông dân phát triển các hình thức kinh tế hợp tác. Có chính sách bảo hộ sản xuất cho nông sản”[7],v.v..và đặc biệt là Hội nghị lần thứ sáu (lần I) Ban chấp hành Trung ương Đảng, khoá VIII (17/10/1998) về kinh tế - xã hội năm 1999 và phát triển nông nghiệp, nông thôn, Nghị quyết số 06/NQ/TW (10/11/1998), khoá VIII: Về một số vấn đề phát triển nông nghiệp và nông thôn,v.v..cùng Luật sửa đổi bổ sung một số điều của luật đất đai 1993 được Quốc Hội thông qua, đã đáp ứng yêu cầu phát triển mới của nền kinh tế nước ta nói chung và nền nông nghiệp nước ta nói riêng.

Tiếp đó, Đại hội lần thứ IX (4/2001) của Đảng đã khẳng định vai trò của nông dân trong quá trình đẩy mạnh toàn diện sự nghiệp CNH-HĐH. Và để phát huy vai trò của nông dân, ngày càng thể hiện rõ sự đổi mới tư duy trong cách nhìn, cách đánh giá về vai trò của nông dân trong sự nghiệp đổi mới, Đảng và Nhà nước tiếp tục có chủ trương, chính sách nhằm ra sức bồi dưỡng sức dân ở nông thôn, thực hiện tốt các chính sách về ruộng đất, phát triển nông nghiệp toàn diện, tiêu thụ nông sản hàng hoá, phát huy lợi thế từng vùng, giúp đỡ vùng khó khăn; phân bố dân cư theo quy hoạch, phát triển ngành nghề, giải quyết việc làm, xoá đói, giảm nghèo, cải thiện đời sống, nâng cao dân trí xây dựng nông thôn mới[8].

Tiếp tục tinh thần Nghị quyết Hội nghị lần thứ 7 (khóa X): "Nông nghiệp, nông dân và nông thôn có vị trí chiến lược trong sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, là cơ sở và lực lượng quan trọng để phát triển kinh tế -xã hội bền vững, giữ vững ổn định chính trị, đảm bảo an ninh, quốc phòng; giữ gìn, phát huy bản sắc văn hoá dân tộc và bảo vệ môi trường sinh thái của đất nước”, Nghị quyết Đại hội Đảng lần thứ XI khẳng định: “Phát triển nông nghiệp công nghệ cao. Hình thành các vùng sản xuất hàng hóa tập trung trên cơ sở tổ chức lại sản xuất nông nghiệp và áp dụng các tiến bộ kỹ thuật. Quy hoạch các vùng chuyên canh sản xuất lúa hàng hóa lớn, đẩy mạnh thâm canh sản xuất lúa…phát triển các ngành công nghiệp, dịch vụ phục vụ phát triển sản xuất nông nghiệp”[9].

Nghị quyết cũng nêu rõ: “Phát triển giao thông nông thôn, đảm bảo đường ô tô tới các xã thông suốt bốn mùa và từng bước có đường ô tô đến thôn, bản”[10], để “khai thác lợi thế của nền nông nghiệp nhiệt đới để phát triển sản xuất hàng hóa lớn với năng suất, chất lượng, hiệu quả và khả năng cạnh tranh cao. Tăng nhanh sản lượng và kim ngạch xuất khẩu nông sản, nâng cao thu nhập và đời sống nông dân, bảo đảm vững chắc an ninh lương thực quốc gia… Kiểm soát chặt chẽ việc chuyển đất nông nghiệp, nhất là đất trồng lúa sang sử dụng vào mục đích khác đi đôi với việc bảo đảm lợi ích của người trồng lúa và địa phương trồng lúa. Trên cơ sở quy hoạch vùng, bố trí cơ cấu cây trồng, vật nuôi, mùa vụ và giống phù hợp với nhu cầu thị trường và giảm thiệt hại do thiên tai, dịch bệnh. Phát triển các hình thức bảo hiểm phù hợp trong nông nghiệp. Đẩy nhanh áp dụng tiến bộ khoa học và công nghệ hiện đại trong sản xuất, chế biến, bảo quản; ưu tiên ứng dụng công nghệ sinh học để tạo nhiều giống cây trồng, vật nuôi và quy trình sản xuất đạt năng suất, chất lượng và hiệu quả cao, tăng nhanh giá trị gia tăng trên một đơn vị đất canh tác”[11], đồng thời, “Xây dựng và phát huy vai trò của giai cấp nông dân, nâng cao trình độ giác ngộ giai cấp, tạo điều kiện hỗ trợ, khuyến khích nông dân học nghề, chuyển dịch cơ cấu lao động, tiếp nhận và áp dụng tiến bộ khoa học, công nghệ; nâng cao chất lượng cuộc sống để giai cấp nông dân thực sự là chủ thể của quá trình phát triển nông nghiệp, nông thôn và xây dựng nông thôn mới”[12].

Những nội dung thể hiện trong các chỉ thị, nghị quyết, trong từng quyết sách, thể hiện bước hoàn thiện căn bản tư duy của Đảng về vấn đề phát triển kinh tế nông nghiệp và nông dân, và đi liền cùng đó là huy động, tập hợp, phát huy vai trò của giai cấp nông dân trong thời kỳ mới; khẳng định vai trò, mối quan hệ chặt chẽ giữa nông dân, nông nghiệp, nông thôn Việt Nam trong sự nghiệp CNH, HĐH nước nhà, vì mục tiêu: dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh./.

TS. Hoàng Thanh Mai, Đại học Nông nghiệp Hà Nội

 [6] Đảng Cộng sản Việt Nam, Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ VI, Nxb, ST, H, 1987, tr.48

[7]Đảng Cộng sản Việt Nam,Vãn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ VIII, Nxb. CTQG, H, 1996, tr. 123 - 124.

[8]Đảng Cộng sản Việt Nam, Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ IX, Nxb, CTQG, H, 2001, tr.125

[9]Đảng Cộng sản Việt Nam, Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XI, Nxb, CTQG, H, 2011, tr.120

[10]Đảng Cộng sản Việt Nam, Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XI, Nxb, CTQG, H, 2011, tr.121

[11]Đảng Cộng sản Việt Nam, Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XI, Nxb, CTQG, H, 2011, tr.113-114